Thăm “Hồ Inle” của Việt Nam

Nếu trên chặng đường lãng du khám phá những vùng đất lạ khắp Việt Nam, một ngày dừng chân tại một hồ nước phẳng lặng, yên bình ở miền Tây Nam bộ, bỗng bắt gặp ánh mắt thuần khiết, thánh thiện ẩn dưới chiếc khăn trùm đầu kín đáo ngồi nguyện cầu bên khung cửa gỗ mộc mạc chạm trổ những hoa văn Hồi giáo tinh xảo… thì hẳn bạn đã lạc vào Búng Bình Thiên, nơi cộng đồng người Chăm Hồi giáo đã cư ngụ hàng trăm năm nay. Ở đó những nét riêng, độc đáo trong văn hóa tín ngưỡng, đời sống hàng ngày và phong tục tập quán của họ vẫn được gìn giữ nguyên vẹn như thuở xưa.

Trên đường du xuân, lênh đênh chặng đường dài vượt qua hàng trăm cây cầu, tôi đến búng Bình Thiên trong chiều mát dịu. Theo tiếng địa phương “búng” có nghĩa là “làng”, Bình Thiên trải rộng trên một hồ nước ngọt mênh mông quanh năm xanh ngắt, được tiếp nước bởi con sông Bình Di, một nhánh của sông Hậu nằm trên địa bàn 3 xã: Khánh An, Khánh Bình và Nhơn Hội thuộc huyện An Phú, tỉnh An Giang. Vì những nét tương đồng về địa vật với một địa danh du lịch nổi tiếng của Myanmar, chúng tôi trìu mến gọi đó là hồ Inle của Việt Nam.

 

Vì những nét tương đồng với một địa danh du lịch nổi tiếng của Myanmar, chúng tôi trìu mến gọi đó là hồ Inle của Việt Nam. Một điều kỳ lạ vô cùng là con sông đỏ đậm phù sa lại cho một hồ nước xanh trong vắt quanh năm, mà khi vào mùa nước nổi, con nước bên ngoài có cao thế nào thì mực nước trong búng vẫn luôn ổn định.

Một điều kỳ lạ vô cùng là con sông đỏ đậm phù sa lại cho một hồ nước xanh trong vắt quanh năm, mà khi vào mùa nước nổi, con nước bên ngoài có cao thế nào thì mực nước trong búng vẫn luôn ổn định. Đến bây giờ, đây vẫn là câu hỏi lớn mà các nhà khoa học vẫn chưa có giải đáp. Song búng Bình Thiên lại trở nên thần bí và huyền hoặc hơn với một sự tích thú vị. Vào thể kỷ 18, khi nhà Tây Sơn hành quân qua thì đây là vùng đất cằn cỗi, quân lính đều thiếu nước và kiệt sức. Lúc ấy vị thống lĩnh mới ngửa mặt khấn trời cầu nguyện rồi rút kiếm đâm xuống đất, bỗng mạch nước từ vết kiếm phụt tuôn như suối, cứ lan tràn khắp nơi và thành một hồ nước mênh mông xanh trong. Ngày nay đây cũng là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất miền Tây Nam bộ. Điều làm nên linh hồn búng Bình Thiên chính là cộng đồng người Hồi giáo Islam chọn nơi này để cư ngụ từ hàng trăm năm trước.

 

Rảo bước dạo chơi trên con đường nhỏ, ngắm những mái nhà san sát nhau là một trải nghiệm thú vị. Thánh đường Mas Jid Khoy Ri Yah rộng lớn bên bến nước thiêng là nơi nuôi dưỡng đời sống tâm linh của cộng đồng Chăm nơi đây. Cứ trước giờ lễ, tất cả đàn ông ra trước bến nước thiêng rửa mặt, rửa tay cho sạch sẽ rồi chỉnh lại trang phục chỉnh tề vào thánh đường cùng quay mặt về hướng tây và hành lễ. Tiếng kinh cầu nguyện rầm rì làm cho không gian bình yên và tĩnh lặng thêm phần trang nghiêm, huyền bí.

 

Một không gian thanh bình lắng đọng, trên con đường làng những cô thiếu nữ Chăm Islam bước nhẹ nhàng khẽ cúi đầu với chiếc khăn trùm đen bí ẩn, một cái ngước nhìn bất chợt, hàng lông mi cong vút với đôi mắt đen sâu thẳm huyền bí trên khuôn mặt thánh thiện… làm người lữ khách ngơ ngác, sững sờ như lạc vào vùng đất thiêng không dành cho kẻ phàm trần.

Ngoài thánh đường, cuộc sống náo nhiệt phố thị bị dòng sông Bình Di cuốn trôi tự lúc nào; thay vào đó một không gian thanh bình lắng đọng, trên con đường làng những cô thiếu nữ Chăm Islam bước nhẹ nhàng khẽ cúi đầu với chiếc khăn trùm đen bí ẩn, một cái ngước nhìn bất chợt, hàng lông mi cong vút với đôi mắt đen sâu thẳm huyền bí trên khuôn mặt thánh thiện… làm người lữ khách ngơ ngác, sững sờ như lạc vào vùng đất thiêng không dành cho kẻ phàm trần.

 

“Mùa hạnh phúc” của người dân nơi đây chính là Lễ chay Ramadan – lễ thiêng liêng và quan trọng bậc nhất với người Islam nói chung và Chăm Islam ở Búng nói riêng. Đây là dịp để các tín đồ cùng nhau sám hối, cầu nguyện, tu dưỡng lại tinh thần, tâm tính của mình, bỏ ác theo thiện. Trong suốt tháng chay này, từ khi bình minh ló dạng đến lúc hoàng hôn buông trên mặt hồ, tất cả tín đồ đều không được ăn uống gì cả. Giáo điều này như nhắc nhở các tín đồ kiềm chế những ham muốn vật chất, giàu sang để rồi đồng cảm với sự thiếu thốn đói nghèo. Đề từ đó làm cho tâm hồn và tấm lòng rộng mở vị tha. Cũng trong tháng chay này, sau giờ lễ soly trưa, các nam tín đồ tập trung tại thánh đường chính, cùng nhau nấu món cháo cho giờ TaLeh Ớk đầu tiên trong ngày, ý nghĩ của việc này là thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó cùng cộng đồng. Tâm điểm chính của tháng chay Ramadan là lễ Roya Fit Ri hay còn gọi là lễ bố thí gạo diễn ra vào ngày 30 của tháng chay. Tất cả già trẻ lớn bé đều được tham gia, mọi người sẽ tập trung tại thánh đường cùng nhau cầu nguyện.

 

Qua một tháng ròng nhịn đói, nhịn khát cùng đồng cam cộng khổ, mọi người sẽ hiểu và chia sẻ cùng nhau nhiều hơn, yêu thương nhau hơn. Bạn bè, cha mẹ, con cái, anh chị em cùng bắt tay, ôm nhau chúc mừng và cùng xin tha thứ những sai lầm. Tháng chay Ramadan thật sự là một lễ hội truyền thống có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, có tính cộng đồng cao làm cho cuộc sống của cả cộng đồng ngày càng tốt đẹp hơn.

Sẽ là thiếu sót lớn nếu không nhắc đến ẩm thực của vùng đất kỳ lạ này. Búng Bình Thiên cũng là nơi đầu tiên đón sản vật của mùa nước nổi ban tặng. Khi con nước dâng thì những rừng điên điển bỗng xuất hiện vàng rực cả góc hồ, vạn bông súng trồi lên từ mặt nước xanh, cá tôm cũng lũ lượt rồng rắn cùng nhau đổ về. Sản vật trời cho cùng bàn tay khéo léo của những cô gái Chăm Islam sẽ làm cho người lữ khách mê mẩn. Nào là mắm cá rô đồng chấm với rau nhút, chả cá linh kho trái me non, lẩu cá lóc với bông điển điển. Bóng chiều buông trong căn nhà cổ, chủ và khách quây quần cùng nhau bên bữa cơm “của trời cho”: vị chua nhẹ của gỏi ngó súng ma với tép đồng, vị ngọt mà thơm của bánh xèo cá linh bông điển điển, mắm cá linh chưng lại mằn mặn đậm đà.

 

Khẽ khoát mái chèo khua nước dạo chơi trên hồ trong ánh hoàng hôn, ẩn trong ánh vàng đổ lung linh trên mặt nước như có bóng người thiếu nữ Chăm Islam đang múa điệu “Nghìn lẻ một đêm”. Bên bến nước thiêng vẳng tiếng hát da diết, dịu vợi như nỗi lòng sâu kín mà đầy ký ức nay đã xa xôi. Búng trong chiều vàng như một thế giới hư ảo, liêu trai và bí ẩn, khiến người lữ khách có ghé thăm khi về rồi lòng lại cứ mãi bâng khuâng về một nơi nửa như xa xôi, nửa lại quá đỗi gần gũi này.

Hải An (Travellive)

 

 

About lecochinchine

Le Cochinchine – Cruise Mekong River Vietnam & Cambodia, Le Cochinchine offers overnight boat cruises along Mekong River in Vietnam & Cambodia and getting insight into Mekong Delta life. 2day 1 night cruises, 3day 2 night cruises, Special cruise & tailor made cruise for group, corporate, couple, or simple just for a surprise of life!
This entry was posted in About the Mekong. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s